• ...umysł zaś potrzebuje książek, podobnie jak miecz potrzebuje kamienia do ostrzenia, jeśli, oczywiście, ma zachować swoją ostrość...

    Tydzień Książek Zakazanych


    Źródło
    Od niedzieli obchodzimy na całym świecie Tydzień Książek Zakazanych. Zakazywanie książek nie jest bynajmniej pieśnią przeszłości - na całym świecie ciągle zakazuje się czytania tego i owego, nawet w krajach takich, jak Stany Zjednoczone. Najczęstszym tego powodem są nazbyt jawna seksualność, obsceniczność oraz wulgarny język. Osobną grupą jest literatura dziecięca i młodzieżowa, którą uznano za .... nieodpowiednią dla tej grupy czytelników; wszak próbowano zakazywać nawet Harry Pottera. A jakie są najsłynniejsze książki zakazane (wyjąwszy oczywiście to, co znalazło się na kościelnym indeksie)? 

    Władca much (William Golding) - powieść opowiada o grupce dzieci, która pozostawiona sama sobie, na bezludnej wyspie, zatraca cywilizowane cechy i przeistacza się w prymitywnych ludzi, kierujących się najniższymi instynktami. Powody dla których książkę zakazano: uznano ją za demoralizującą, pokazującą przemoc i wulgarną. 

    Ulisses (James Joyce) - w przypadku tej modernistycznej powieści zakaz może dziwić (zwłaszcza, że mało kto sięga po niego z własnej woli i jest w stanie Ulissesa przeczytać, więc zakazywanie go wydaje się zbędne ;) - uznano ją za perwersyjną i wulgarną, o prostackiej tematyce... 

    Ukochana (Toni Morrisson) -  opowieść o rodzinie Afroamerykanów wzbudziła kontrowersje ze względu na znajdującą się w niej tematykę rasizmu, przemocy i seksu, nieodpowiednią dla młodzieży. Ponadto podejmuje ona inne tematy dla  dorosłych: narkomania, samobójstwo oraz pokazuje ekstremalną przemoc. 

    Lolita (Vladimir Nabokov) - tu powód zakazu jest jasny: nieprzyzwoita i kontrowersyjna tematyka opętania seksualnego starszego mężczyzny w stosunku do niepełnoletniej dziewczynki. Powieść oprócz tego, że pedofilska, długo uznawana była za jawnie pornograficzną. Długie lata zakazana była m.in. we Francji, Anglii, Nowej Zelandii, Argentynie. 

    Buszujący w zbożu (J.D.Salinger) - kultową dziś powieść o dojrzewaniu zakazano z powodów moralnych (m. in. ukazywanie scen seksualnych), wulgarny język, przemoc oraz .... nawiązania do okultyzmu. 

    Myszy i ludzie (John Steinbeck) - utwór umiejscowiony w latach 20-tych XX wieku w Stanach Zjednoczonych, ukazuje kryzys ekonomiczny, jaki dotknął ten kraj; zakazem został objęty ze względu na plastycznie ukazaną przemoc, nadużywanie imienia Boga (!), wulgaryzmy. Kwestionowano także patriotyzm autora!  

    Zabić drozda (Harper Lee) jedna z najsłynniejszych książek poświęcona walce z rasizmem została zakazana ze względu na.... użycie sformułowań nawołujących do nienawiści rasowej i przemocy na tym tle, a także tematykę tylko dla dorosłych: gwałt i kazirodztwo.

    Nowy wspaniały świat (Aldoux Huxley) - w tej powieści science fiction zarzucono promowanie rozwiązłości, tematykę seksualności, narkomanii, samobójstwa oraz wulgarność. 

    Grona gniewu (John Steinbeck) - zdobywczyni nagrody Pulitzera i National Book Award zarzucono niewłaściwe odwołania do seksu, wulgarny język i ponownie nadużywanie imienia Boga...

    Kolor purpury (Alice Walker) - jeszcze jedna powieść podejmująca temat rasizmu, który to temat w Stanach Zjednoczonych jest bardzo kontrowersyjny; w książce dopatrzono się nadmiaru seksu, w tym kazirodztwa i homoseksualizmu, poza tym nadużywania narkotyków, przemocy, wulgarnego języka oraz negatywnego sportretowania czarnego człowieka. 

    Nie czytałam wszystkich tych książek, ale jestem pewna, że jeśli chodzi o brutalność, nadmierną przemoc i sceny seksu, to zakazać powinno się co drugi obecnie produkowany film, a niekoniecznie literaturę. Z drugiej strony znam też książki, które faktycznie budzą kontrowersje na tym tle i niekoniecznie chciałabym ponownie je czytać - do takich zaliczyłabym chociażby twórczość Jerzego Kosińskiego. Szeroko o tematyce zakazywanych książek rozpisuje się Werner Fuld. A Wam się coś kojarzy?


    3 komentarze:

    1. Kojarzę cześć z tych książek i jestem zaskoczona, że niektóre są na tej liście ;-)

      OdpowiedzUsuń
    2. Jakoś żadna w tym momencie nie przychodzi mi do głowy. Podobnie jak przedmówczynię dziwi mnie obecność niektórych pozycji w tym spisie, w dzisiejszych czasach? O.o
      Poza tym, mimo wszystko, takie spisy i zakazy to bzdura. Książka jest tylko narzędziem, podobnie jak broń - niebezpieczna staje się dopiero wtedy, kiedy trafia do rąk czytelnika niewyedukowanego czy w inny sposób nieprzygotowanego do lektury. Choć z drugiej strony czym się różni podział na czytelników wyedukowanych i niewyedukowanych od książek zakazanych i dopuszczonych do szerszego obiegu? -_-

      OdpowiedzUsuń
    3. Co do Lolity to się wcale nie dziwię, ale że Myszy i ludzie byli zakazani to nie wiedziałam :))

      OdpowiedzUsuń

     

    Ulubione

    About Me

    Moje zdjęcie
    Katowice, Śląsk
    Mól książkowy starej daty. Z urodzenia i zamieszkania Ślązaczka, choć serce ciągnie mnie w góry. Kocham przyrodę, ciepło i słońce. Zachwycają mnie krajobrazy południowej Europy, jestem italofilką. Uwielbiam koty i żałuję, że mam zbyt małe mieszkanie, by przygarnąć jeszcze co najmniej jednego. Najlepiej rudzielca :) Kontakt do mnie: joly_fh@gazeta.pl